120

كيفيت و شرائط سعى:

جميع فقها بر وجوب سعى بين دو كوه صفا و مروه فتوا داده‌اند، يعنى واجب است بعد از طواف خانه خدا و دو ركعت نماز آن، هفت شوط بين صفا و مروه سعى كرد.

در اينجا لازم است دلايل كسانى را كه به وجوب سعى فتوا داده‌اند، ذكر كنيم.

1 به روايتى كه سيره رسول‌خدا را نشان مى‌دهد:

«كان يسعى و يقول اسْعَوْا فانّ‌الله كَتَب عليكم السّعَىْ.» ¹ «پيامبر(ص)خود سعى مى‌كرد و مى‌فرمود سعى كنيد چه اينكه خداوند سعى را بر شما واجب كرده است.»

2 گفته‌اند افعال و اعمال پيامبر در حج، بر وجوب دلالت دارد، مگر اينكه با دليلى ثابت شود كه حضرت از عمل خود قصد وجوب نداشته و چنين دليلى هم ثابت نيست. ² 3 به رواياتى كه در باب سعى بين صفا و مروه وارد شده است.

سؤال: آيا سعى ركن است يا نه؟

جواب: به فتواى اماميّه: سعى ركنى از اركان حج است و بدون آن حج تمام نيست، و اخبار نيز اين حكم را تأييد مى‌كند.

و در اين مسأله، مالكيان و شافعيان از اماميّه تبعيت كرده‌اند. ³ و دليل آنها نيز، هم روايات است و هم معتقدند كه سعى مانند طواف از مناسك و اركان حج است.

ولى به فتواى حنفيان: واجب غير ركنى است; مانند بيتوته در مزدلفه (مشعرالحرام). بنابراين ترك آن با قربانى جبران مى‌شود. ⁴ و از احمد بن حنبل دو قول، نقل شده ⁵ وليكن در بعضى از نوشته‌هاى وى آمده است كه سعى را از اركان مى‌داند. ⁶