114 و امّا به فتواى ابوحنيفه، بنا به نقل علاّمه حلّى در تذكرة، اگر چهار شوط را انجام داده و سپس طواف را ترك كرده چنانچه در مكّه باشد، لازم است طواف را تمام نمايد و اگر از مكّه بيرون رفته با قربانى كردن جبران مىكند.
و بالاخره اماميّه: موالات را در طواف واجب، شرط مىدانند ولى در طواف مستحب به اين شرط قائل نيستند.
شرط هفتم:
پياده طواف كند; حنفيان و حنابله به اين شرط فتوا دادهاند ولى اگر نتوانست، سواره طواف كند. 1 ولى عدّه زيادى از اماميه، شافعيان و مالكيان: به عدم وجوب آن فتوا داده و حتى جماعتى از اماميه معتقدند كه از روى اختيار نيز مىتوان سواره طواف كرد.
و دليل آنان كه طواف سواره را، تجويز كردهاند، اين است كه: رسول خدا(ص)سوار بر مركب (چارپا) طواف كرد; «لانّ رسولالله(ص)طاف على راحلتِهِ.»
نماز طواف:
نماز طواف همانند نماز صبح دو ركعت است كه به احتياط واجب بايد پشت مقام ابراهيم(ع)بجا آورده شود و اگر پشت مقام امكان نداشت، در هر يك از دو طرف (نزديك مقام) بخواند كافى است و در غير اين صورت در هر كجاى مسجدالحرام بخواند مانعى ندارد.
سؤال: آيا نماز طواف واجب است يا مستحب؟
جواب: بعضى ازفقهاى مذاهب مانند شافعيان 2 بنا بر قولى و حنابله، به عدم وجوب آن فتوا دادهاند.
اينان به حديثى از پيامبر اسلام(ص)استدلال كردهاند كه فرمود:
«خمسُ صلوات فىاليوم والليله فقال هل عَلىَّ غَيْرها قال: لا الاّ انْ تطوَّع.» 3 «پنج نماز در شبانه روز واجب است، فردى سؤال كرد يا رسولالله آيا غير از اين هم بر من واجب است؟ فرمود: خير، مگر اين كه خودت بخواهى.»
و اضافه مىكنند: از اين خبر و نمونههاى آن استحباب نماز طواف استظهار مىشود.