105 اين طواف را، طواف افاضه و حجّ نيز ناميده‌اند، كه هر كدام علّت خاصى دارد و ما هر يك از علت‌ها را جداگانه مطرح مى‌كنيم:

طواف زيارت: علّت اينكه آن را «طواف زيارت» مى‌گويند آنست كه: چون حاجى بعد از آنكه اعمال منى را انجام داد، به مكّه رجوع كرده و بيت الهى را زيارت مى‌كند.

طواف افاضه: علّت نامگذاريش به اين اسم آنست كه: حجاج بعد از انجام واجبات منى (رمى قربانى، تقصير يا حلق) به مكّه برمى‌گردند (كوچ مى‌كنند) تا اعمال مكّه را انجام دهند و طبعاً يكى از اعمال آن، همين طواف است.

طواف حج: و سرانجام علّت اينكه آن را طواف حجّ نامگذارى كردند: چون به اتفاق جميع فقها اين طواف ركنى از اركان حج است و چنانچه حاجى ترك كند، حجّش باطل خواهد شد.

3 طواف وداع

طواف وداع آخرين عملى است كه آفاقى بهنگام خروج از مكّه انجام مى‌دهد، ولى در اينكه اين طواف واجب است يا مستحب، اختلاف است.

اماميه و به پيروى از آنان مالكيان، به استحباب آن فتوا داده‌اند. بنابراين ترك آن موجب كفاره نيست.

به فتواى حنفيان و حنابله، واجب است. و اگر كسى ترك كند حجش باطل نخواهد شد چون آنرا از اركان حج نمى‌دانند (بلكه واجب غير ركنى است) وليكن بايد با قربانى كردن اين نقص را جبران كند. ¹ و شافعى نيز در اين مسأله دو فتوا دارد: در يك مورد بر ترك آن، قربانى كردن را واجب مى‌داند و در ديگرى به عدم لزوم آن حكم كرده است.

و به اعتقاد اماميّه: اگر طواف زيارت را فراموش كند، طواف وداع از آن كفايت نمى‌كند، وليكن بقيه مذاهب (اهل سنّت) طبق نقل ابن رشد، در بدايةالمجتهد، معتقدند: اگر طواف زيارت را فراموش كرده باشد، طواف وداع از آن كفايت مى‌كند، چون زمان انجام طواف وداع، همزمان با طواف زيارت است و بنابراين كفايت مى‌كند. ولى طواف قدوم از طواف زيارت مجزى نيست، چون وقت اين دو با هم فرق مى‌كند.

4 طواف نساء