70دين ايمان داشته باشد. در تفاسير قرآنى اسماعيليان شاهد تاويل آيات قرآن و نيز آميخته شدن تفاسير با فلسفه افلاطون هستيم.
در زمينه علماى اسماعيليه فقهاى مشهورى را جز معدودى نمىتوان ذكر كرد مانند:
قاضى نعمان مغربى متوفى 363 / صاحب كتاب دعائم الاسلام.
رياست فعلى شاخهاى از اسماعيليان بدست آقاخان مىباشد كه يك دهم اموال را به وى مىدهند و حدود 8 تا 12 ميليون اسماعيلى در سراسر دنيا وجود دارند كه به دو بخش شرقى و غربى تقسيم مىشوند. اسماعيليان شرقى بيشتر در هند و پاكستان و غربى در جنوب عربستان، آفريقاى شرقى و كوههاى لاذقيه سوريه زندگى مىكنند.
پس از حمله صلاحالدين ايوبى به مصر وى با شدت به مبارزه با فاطميون پرداخت و ارتباط اين مذهب با مصر به كلى قطع شد و لذا جمعيت اينان رو به كاهش نهاد كه در حال حاضر شاهد انشعابات زير در بين اسماعيليان هستيم:
الف - مستعليه يا بُهَرِهها: بُهَرِهها داراى جمعيت زيادى مىباشند و بيشتر در هند و شرق آفريقا و بويژه شهر گجرات مستقر هستند و به دو شاخه داوودى و سليمانى تقسيم مىشوند.
ب - نزارى يا آقاخانيان: كه در بالا اشاره كوتاهى به آن شد.
اينان نخست در ايران توسط حسن صباح در قلعه الموت دست به فعاليت گسترده زدند و پس از حملۀ مغول قلع و قمع شدند و سپس در سال 1255 ه . ق آقاخان محلاتى در ناحيه كرمان عليه محمدشاه قاجار قيام كرد و شكست خورد. به بمبئى گريخت و در آنجا دست به تبليغ زد كه پس از آن به آقاخانيه مشهور شدند. 1
ج - دروزيه: در لبنان و سوريه حضور دارند. طبق آمار سال 1956 تعداد آنها در لبنان 88100 نفر و طبق آمار 1947 در سوريه تعداد آنها در حدود 96641 نفر مىباشد. از معروفترين بزرگان اين مذهب سيد جمالالدين عبداللّٰه تنوفى (884 م) است كه قبر وى