66طبيعت و رموز زندگى آگاهى بيابند. در مقابل، عدهاى سطحىنگرند و آگاهى چندانى نيز ندارند. به همين دليل، تنها به ظاهر مسائل مىنگرند و علم و عمل خود را بر اساس آن تنظيم مىكنند. آنان زاويههاى ناپيدا را نمىكاوند، در حالى كه اگر اندكى تحليل و تعمق كنند، مسير حركت آنان نيز عوض مىشود. خوب است با ديدى بازتر به اطراف خود بنگريم و روحيه كنجكاوى را در خويش تقويت كنيم. منظور از كنجكاوى، داشتن روحيه پرسشگرانه و كوشش براى دانستن است. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
مَنْ تَفَهَّمَ فَهِمَ. 1
هر آنكه كوشش كند بفهمد، خواهد فهميد.
در سخنى ديگر كه اهل سنت نقل كردهاند، حقيقت ژرفانديشى را رسيدن به ساحل فهميدن دانسته است و مىفرمايد:
لٰا خَيْرَ فى فِقْهٍ لَيْسَ فيٖهِ تَفَهُّمٌ. 2
در ژرفانديشى كه فهم در آن نباشد، خيرى نيست.
بىباكى
برخى از مردم گاهى به كارهاى حسابنشده و خطرناك دست مىزنند و اين كار خود را شجاعت مىدانند؛ در صورتى كه آنها معناى بىباكى را با شجاعت اشتباه گرفتهاند. انسان شجاع براى انجام دادن كارهاى منطقى، ترس و وحشتى به خود راه نمىدهد. به همين جهت بايد گفت شجاعت، صفت نيكى است. انسانهاى شجاع، ثمره شجاعت