36براى آن كار پيشبينى كند، در انجام دادنِ آن بكوشد و اگر نتيجه را مثبت نديد، به آن نزديك نشود، اگرچه به ظاهر، كار مفيدى به نظر آيد.
شتابزدگى و بدون تأمل و تدبّر در هر كارى وارد شدن، نتيجهاى جز حسرت و پشيمانى در پى نخواهد داشت و زيانهاى جبرانناپذيرى بر انسان وارد مىسازد. چه بسيار عصبانيتهاى آتشين كه جان انسانى را گرفته و ديگرى را به پيش ميلههاى زندان و فرجام ناگوار قصاص كشانده و بنيان خانوادهها را از بين برده است. آنگاه آدمى همدم آه افسوس و اشك ندامت بوده و با خود انديشيده است كه اى كاش قدرى بيشتر مىانديشيدم و خود را كنترل مىكردم. به راستى، اگر آدمى در زندگى، سنجيده و حسابشده عمل كند، باز هم به درد بىدرمان «اى كاش، اى كاش!» گفتن دچار خواهد شد؟ مولاى متقيان، على عليه السلام بنا بر نقل شيعه و اهل سنت در اين باره مىفرمايد:
اَلتَّدْبِيرُ قَبْلَ الْعَمَلِ يُؤْمِنُ النَّدَمَ. 1
عاقبتانديشى پيش از انجام دادن كار، انسان را از پشيمانى ايمن مىدارد.
ميانهروى
رعايت اصل تعادل و ميانهروى در زندگى در سيره پيشوايان دينى همواره مورد تأكيد بوده و در آموزههاى قرآنى از افراط و تفريط و خارج شدن از حدّ اعتدال نكوهش شده است. حسابگرى و ميانهروى در زندگى سبب مىشود انسان از شرايط بحرانى و مشكلات زندگى به