143و چنانچه آن شرايط موجود نباشد، واجب نيست و به نيت مستحب بهجا مىآورند و مىتوانند به نيابت ديگرى انجام دهند.
اقسام استطاعت
- مالى
- بدنى (صحت و توانايى)
- طريقى (باز بودن و امنيت راه)
- زمانى (داشتن وقت كافى)
استطاعت مالى نيز به امور ذيل حاصل مىشود:
- داشتن مخارج حج (رفت و برگشت و مخارج ديگر)
- داشتن ضروريات زندگى، مانند خانۀ مسكونى، وسيلۀ سوارى، لوازم منزل، پوشاك، ابزار و ساير نيازمندىها
- داشتن شغل يا ملك يا راه درآمد ديگرى كه پس از برگشت مجبور نشود به سختى زندگى كند.
5 - نيابت
مسائل مربوط به نيابت پيش از سفر بايد مراعات شود، چون كسى كه شرايط نداشته باشد، از آغاز نمىتواند و نبايد نيابت ديگرى را در عمره و حج بپذيرد.
شرايط نيابت
- حج واجب برعهدۀ نايب نباشد؛
- عذرى از انجام اعمال عمره و حج نداشته باشد، مثلاً نمازش غلط نباشد بهطورى كه نتواند تصحيح كند؛
- با مناسك حج آشنايى داشته باشد.