98
اطالۀ كلام بدون علت
اطالۀ كلام از نظر زمانى، براى هدف مبلّغ مضر است، مخصوصاً اگر مبلّغ سخنى براى گفتن ندارد، يا مطالب تنظيم شده پايان يافته و او تصميم دارد به جهات ديگر سخن خود را طولانى كند، كه در آن صورت اشمئزاز حاصل شده براى مخاطبين و عدم توجه مبلّغ به وقت آنان باعث دورى آنان از كليۀ جلسات دينى و بى رغبتى نسبت به شركت در آن مىشود.
گاهى دير رسيدن مداح و يا آماده نبودن غذا از مواردى است كه صاحب محفل از سخنران محترم تقاضا مىكند مقدارى سخنرانى را ادامه دهد، كه در اين صورت، سخنران چيزى جز وسيلۀ سرگرم كردن مردم نخواهد بود. البته روشن است كه به مقدار كم، كه مضر به هدف نباشد و جمع بين غرضها شود، مانعى ندارد.
روايات
1- پيامبر اكرم(ص) فرمود، از وصاياى خضر به موسى(ع) است كه:
فَاِنَّ كَثْرَةَ النُّطْقِ تَشِينُ الْعُِلَماءَ وَ تُبْدِي مُساوِي السُّخَفاء 1
زيادى در نطق و سخن، مايۀ بى آبرويى علما و آشكار شدن بدى انسانهاى پست مىشود.
2- امام على(ع) فرمود:
كَثْرَةُ الْكَلامِ تَبْسُطُ حَواشيهِ وَ تَنْقُصُ مَعانيهِ فَلايُرى لَهُ امَدٌ وَ