54تلاوت آن، تن كسانى كه از پروردگارشان پروا دارند، به لرزه درمىآيد و جسم و روح و ظاهر و باطنشان اثر مىپذيرد. خداوند اثرگذارى قرآن را تا آنجا مىداند كه كوه با آن همه استوارى و عظمت، در برابر آن تاب نمىآورد و متلاشى مىشود:
لَوْ أَنْزَلْنٰا هٰذَا الْقُرْآنَ عَلىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خٰاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثٰالُ نَضْرِبُهٰا لِلنّٰاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ (حشر: 21)
اگر اين قرآن را بر كوه نازل مىكرديم، آن را مىديدى كه از ترس خدا خاشع و متلاشى شده است و اين مثالها را براى مردم مىزنيم شايد بينديشند.
وقتى كوه با آن استوارى و شكوهمندى، در برابر عظمت قرآن تسليم مىشود، انسان با جثه كوچك و ناتوان خود، براى تسليم و خشوع و دريافت معارف شگفتانگيز آن، سزاوارتر است. 1
بايد دانست كه اثرگذارى قرآن بر روح و جان آدمى شرايطى دارد:
نخست آنكه انسان پاكدل باشد. «يكى از متعالىترين غرايز و احساسات هر انسانى، حس مذهبى و فطرت خداجويى اوست و سر و كار قرآن با اين حس شريف و برتر است». 2