167در روايتى مى‌خوانيم: «ايمان، دو نيم است؛ نيمى صبر و نيمى شكر». ¹

بنابراين، بنده ناسپاس، از نيم ايمان محروم است و شايد نتوان او را مؤمن واقعى خواند.

نماز، ميزان سنجش خشوع

در قرآن كريم آمده است:

وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا إِلىٰ ثَمُودَ أَخٰاهُمْ صٰالِحاً أَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَإِذٰا هُمْ فَرِيقٰانِ يَخْتَصِمُونَ (بقره: 45)

از صبر و نماز، كمك بگيريد و به درستى كه اين امر [نماز] بار سنگينى است، مگر براى افراد خاشع.

با دقت در اين آيه شريفه درمى‌يابيم هرگاه انسان براى اداى نماز، شور و نشاط لازم را ندارد و به سختى سراغ نماز مى‌رود، خشوع‌اش در برابر پروردگار كامل نيست. در نتيجه، زمينه پيدايش كبر در آدمى فراهم مى‌شود و اين‌گونه است كه در نظر انسان متكبر، نماز، بار سنگينى مى‌نمايد كه از به مقصد رساندن آن ناتوان است.

خشوع، حالت قلبى انسان در عبادت و نتيجه توجه كامل به مقام