139
نكتهها:
مسلمانان در سال دوّم هجرى، در جنگ بدر پيروز شدند و خداوند وعده داده بود كه در جنگهاى آينده نيز پيروز مىشوند. در سال بعد كه جنگ احد واقع شد، پيامبر صلى الله عليه و آله پنجاه نفر مسلح را براى حفاظت از درّهها و كوهها نصب كرد.
چون جنگ شروع شد، در آغاز مسلمانان حمله كرده و نفس دشمن را گرفته و آنها را شكست دادند، اما متأسّفانه در بين آن پنجاه نفر كه مسئول حفاظت از كوه بودند، اختلاف شد، عدّهاى گفتند: پيروزى ما قطعى است، پس به سراغ جمع غنائم برويم و عدّهى كمى همچنان سنگرها را حفظ كردند.
دشمنِ شكست خورده، از همان منطقهاى كه بدون محافظ مانده بود حمله كرد و اين بار مسلمانها ضربهى سنگينى خوردند و شهداى بسيارى دادند، تا آنجا كه جان پيامبر در معرض خطر قرار گرفت و بسيارى از مسلمانان پا به فرار گذاشتند.
پس از پايان جنگ، مسلمانان از پيامبر صلى الله عليه و آله انتقاد مىكردند كه مگر خدا به ما وعدهى پيروزى نداده بود، پس چرا شكست خورديم؟ اين آيه پاسخ مىدهد كه وعده خدا راست بود، ولى سستى و نزاع و نافرمانى عاملِ شكست شما شد.
پيامها:
1- معناى تحقق وعدههاى خدا، ناديده گرفتن سنّتهاى الهى نيست. نصرت خداوند تا زمانى است كه شما به وظيفه عمل كنيد. «لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّٰهُ وَعْدَهُ ... إِذٰا فَشِلْتُمْ وَ تَنٰازَعْتُمْ »