134

پاسخ

امّا دربارۀ پيامبر صلى الله عليه و آله ، روايات فراوانى از حضرتش دربارۀ خمس درآمدها در آغاز كتاب آورديم. امّا اينكه چرا پيامبر صلى الله عليه و آله ، فردى را به بازار نفرستاد، نكتۀ آن روشن است، چون مصرف نيمى از خمس مربوط به خاندان وى بوده و بقيه را نيز خود او به مصرف مى‌رساند. در آن روزها اعزام نيرو براى گرفتن چنين مالياتى جز بدبينى و بدانديشى، نتيجه‌اى نداشت. از اين جهت، پيامبر صلى الله عليه و آله ، براى اين كار، فردى يا افرادى را اعزام نكرد. همچنان كه براى اخذ خمس از معادن و مانند آنها، فردى را معين ننمود، تا افراد با ميل و رغبت خود و با علاقۀ عاطفى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله و خاندان او دارند، اين فريضه را انجام دهند.

امّا چرا اميرمؤمنان عليه السلام و پيشوايان معصوم عليهم السلام تا عصر امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام در اجراى اين حكم كوشا نبودند. دليل آن روشن است، زيرا در دوران امويان و عباسيان، هر نوع حركت مالى و گردآورى خمس و پخش آن در ميان مستحقان، نتيجه‌اى جز ايجاد حساسيت براى دستگاه حاكم و بهانه دادن به دست آنها نداشت. با اين كه ائمه عليهم السلام از اين كار خوددارى مى‌كردند، مرتب به منصور عباسى گزارش مى‌دادند كه امام صادق عليه السلام در فكر قيام و نهضت است و اموال و اسلحه براى قيام آماده كرده است و همين سبب شد كه حضرتش از مدينه به حيره تبعيد شود و