217 الْبَيْتَ فَمٰا وَرَدَهُ أهلُ‌بيتٍ إلّااستغنوا و لا تَخَلّفُوا عَنْه الّا افتَقَرُوا» ¹؛«اى مردم، براى حج رهسپار بيت‌اللّٰه شويد؛ زيرا هيچ خاندانى بر آن وارد نشدند مگر آن كه بى‌نياز گشتند و تخلّف ننمودند مگر آن كه فقير شدند.»

همچنين اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: «و حِجُّ البيتِ و اعتمارُهُ فإنّهما يَنفِيان الْفَقْرَ وَ يَرْحَضَانِ الذَّنْبَ» ²؛ «حج و عمرۀ خانۀ خدا، برطرف‌كنندۀ فقر و پاك‌كنندۀ گناهان هستند.»

و از فرمايشات امام صادق و امام كاظم عليهما السلام است كه: «حج‌گزار هرگز فقير و تهى‌دست نگرد» الحاج لا يملق أبدا. قلت : و ما الإملاق ؟ قال :

الإفلاس . ثم قال : و لا تقتلوا أولادكم خشية املاق ³بدين ترتيب حج افزون بر آثار معنوى‌اش، از پاداش دنيوى نيز برخوردار است و بى‌نيازى و استغنا و بركت و سلامت را همراه مى‌آورد؛ چنانكه تجربه نيز اين را به ثبوت رسانيده است.

اين نيز ناگفته نماند كه تجارت و كسب در سفر حج، خود عاملى است در برگزارى اين فريضه و تأمين معاش و هزينۀ سفر گروهى از زائران كه اگر كسب و تجارت نكنند، قادر به تأمين مخارج خود نيستند. از اين رو به زائران رخصت داده شده كه از سود تجارت و داد و ستد و امثال آن بهره گيرند تا بدينوسيله استطاعت مالى و توان افراد بالا رفته و اجتماع زائران فزونى گيرد.

معاوية بن عمار مى‌گويد: خدمت امام صادق عليه السلام عرض كردم، كسى كه به قصد تجارت رهسپار مكه مى‌شود يا شتران خود را كرايه مى‌دهد، آيا