187ومراقبتهاى خاص در حال احرام، اعضا وجوارح بويژه دست وزبان را مهار مىكند وبه تربيت انسانها مىپردازد تا از سخن ناشايست بپرهيزند:
وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ
1
وفضاى حج را كه بايد از مهر وصفا وتقوا وطهارت نفس آكنده باشد، از هر نوع آلودگى بزدايند و نمونهاى از بهشت را در آن تبلور بخشند تا چنان باشند كه قرآن در وصف اهل بهشت فرموده است: وَ هُدُوا إِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِ » 2؛ «اهل بهشت به سخن پاك هدايت شدهاند».
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: هر گاه محرم شدى، برتو باد به تقواى الهى و ذكر خدا واندك سخن گفتن؛ مگر در خير ونيكى؛ زيرا كمال حج وعمره آن است كه آدمى زبان را به چيزى جز خوبى نگشايد؛ همانگونه كه خداوند مى فرمايد: فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ... ؛ «در حج، كامجويى و فسق وجدال نيست».
معاوية بن عمّار قال: قال ابو عبد اللّٰه عليه السلام : «إذٰا أَحْرَمْتَ فَعَلَيْكَ بِتَقْوىٰ اللّٰهِ وَذِكرِ اللّٰهِ وَقِلَّةِ الكَلامِ إلّابِخَيْرٍ، فإنَّ تَمٰامَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إنْ يَحْفَظَ المرءُ لِسٰانَهُ إلّامِنْ خَيْرٍ، كَمٰا قٰالَ اللّٰهُ تَعالٰى:
فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ»
3
از حضرت موسى بن جعفر عليه السلام معناى «رفث» و «فسوق» و «جدال» را پرسيدند: حضرت فرمود: «رفث، نزديكى كردن وفسوق دروغ گفتن ومفاخره نمودن وجدال قول «لاٰ وَاللّٰهِ وَبَلىٰ وَاللّٰهِ» است. 4