114
«و آنگاه كه با مؤمنان روبرو شوند، گويند ايمان آوردهايم و چون با شيطانهاى خود خلوت كنند گويند ما با شماييم، در حقيقت ما آنان را مسخره مىكنيم!»
اين آيه در وصف منافقانى است كه به مؤمنان دروغ مىگفتند و در پرده با سردمداران كفر و نفاق كه عنصر شيطنت و عامل اصلى فساد بودند، 1 تماس داشته، نقش منافقانه بازى مىكردند و سردمداران اين توطئه يهوديان بودند. بنابراين شيطان همانگونه كه اهل لغت و تفسير گفتهاند «به هركس كه تمرد بر خدا كند اطلاق مىشود، خواه از انسانها باشد خواه از جنّيان». 2 و چنانكه در آيات گذشته ملاحظه كرديم، شياطين با صفات ويژه و در چهرههاى گوناگون ظاهر مىشوند؛ در چهرۀ نفاق، اسراف و تبذير، فساد در زمين، مكر و استهزاى اهل حق، يارى دادن به طاغوتها، اغفال از ذكر خدا و قرار گرفتن در حزب طاغوت و... .
با اين حال، رمى جمرات و برائت از شياطين، متضمن انزجار و تنفر قلبى و واكنش عملى در برابر شيطان صفتانى است كه با نفاق و نيرنگ و توطئه در مقام خصومت با مؤمنانند و رهروان راه ابراهيم و امت محمد صلى الله عليه و آله بايد با خشم آشتى ناپذير خود آنان را رمى كنند و از اعمال آنها بيزارى جويند و براى نفى آنها و كوتاه كردن دستشان از حريم اسلام، چارهاى بينديشند. و بدون ترديد در عصر ما، سران شياطين و اقطاب كفر و مراكز توطئه در لانۀ استعمارى امپرياليسم و صهيونيسم جاى گرفته و همه توطئهها را هدايت مىكنند.