105«مشرك وارد خانۀ كعبه نشود»، «برهنه طواف نكند»، «هركس با پيامبر عهد وپيمانى دارد تازمان مقررمجال‌دارد» و«به هركس ندارد تا چهار ماه مهلت داده مى‌شود». ¹ و نيز طبرسى گويد: على پس از اعلام اين چهار مطلب، در نزديكىِ جمرۀ عقبه، سيزده آيه از سورۀ برائت را تلاوت كرد. ²به‌طور خلاصه منابع فريقين با اندك تفاوتى به نقل واقعه پرداخته‌اند، در پاره‌اى از اين منابع آمده، پس از آن‌كه پيامبر آيات را به ابوبكر داد جبرئيل نازل شد و از آن حضرت خواست كه آيات را از وى گرفته به على عليه السلام بسپارد. ³ اين مطلب را ابن شهراشوب از جماعتى از محدّثان عامه همچون طبرى، بلاذرى، ترمذى، واقدى، قرطبى، سمعانى، احمد حنبل، ابو يعلى، ابن بطه و جمع ديگرى از اهل حديث آورده است. ⁴ شايد نكتۀ مطلب اين باشد كه اين امر مهم و اساسى اسلام را بايد كسى در ميان جمع مسلمين و مشركين اعلام كند كه لحظه‌اى شرك نورزيده است تا در نفوس تأثير بيشترى بگذارد و آن كس جز پيامبر يا على عليهما السلام نيست، همانگونه كه روايات فريقين گواهى مى‌دهد. ⁵

4 - برائت، سياست اصولى اسلام

در هر حال، «اعلان برائت» يكى از وقايع مهم تاريخ عصر رسالت،