92فقهى:مقام ابراهيم سنگى است در نزديكى كعبه كه بر آن اثر دو پا وجود دارد،كه گفته مى‌شود جاى پاى حضرت ابراهيم عليه السلام است و حاجى پس از طواف بايد پشت آن دو ركعت نماز بخواند.

اما از نظر تفسيرى،در اينكه منظور از مقام ابراهيم چيست،مفسران چند احتمال داده‌اند؛1.تمام«حج»؛2.به معناى«عرفه»،«مشعرالحرام»و«جمرات سه گانه»است؛ 3.تمام«حرم مكه»است.

از ظاهر آيه استفاده مى‌شود،مراد از آن،همان ديدگاه فقهى است. ¹ پرسش: چرا جاى پاى حضرت ابراهيم عليه السلام بر سنگى كه به مقام ابراهيم معروف است باقى مانده است؟ در باره آن سنگ توضيح دهيد؟

پاسخ: مقام ابراهيم از نقاط مقدس مسجدالحرام است.چون خداوند مى‌خواسته است كه آثار ظاهرى حضرت ابراهيم عليه السلام در بناى كعبه را چون ياد و يا اعجازى نگه دارد-مانند ساير اماكن مقدسه اطراف مكه مثل چاه زمزم و...-سنگى را تحت تأثير پاى حضرت ابراهيم عليه السلام قرار داده و آن سنگ را نيز در تاريخ براى يادبود آن حضرت نگه داشته است.اين سنگ به شكل تقريبى مربع و با طول و عرض چهل سانتيمتر و ارتفاع تقريبى پنجاه سانتيمتر است. ²رنگ آن،رنگى ميانه زرد و قرمزى متمايل به سفيد است.در آيه 125 سوره بقره به مقام ابراهيم اشاره شده است.

پرسش: در صفحۀ سى،جلد سوم تفسير نمونه آمده است كه:منظور از مقام ابراهيم عليه السلام همان سنگ مخصوصى است كه اثر پاى حضرت ابراهيم عليه السلام بر آن نمايان است.مگر از نظر علمى و تجربى چنين چيزى ممكن است كه رد پاى انسان بر سنگ بدان محكمى بماند و تا مدتها محو نشود؟ بر اين اساس آيا مى‌شود رد پاهايى كه در زيارتگاه‌هاى ايران هم هست باور كرد؟