238حج را ترك كند،با اينكه توانايى دارد،كافر محسوب مىشود...اى على،كسى كه حج را به تأخير اندازد تا اينكه از دنيا برود،خداوند او را در قيامت يهودى يا نصرانى محشور مىكند». 1از طرف ديگر مراسم پرشكوه حج،چنان كه گذشت،بركات و آثار فراوانى براى جامعه اسلامى دارد كه اگر؛برنامۀ صحيح انجام پذيرد و از آن بهرهبردارى درستى شود،مىتواند در هر سال منشأ تحول تازهاى در جوامع اسلامى شود كه هيچ عمل ديگرى نمىتواند جايگزين آن شود. 2 پرسش: چگونه مىتوانم در سفر حج روى دوستان خود تأثير مفيدى داشته باشم؟
پاسخ: قرآن،براى مسائل عينى و حسى كه آثار آن در امور تربيتى كاملاً قابل لمس است،اهميت خاصى قائل است.از اين رو به مسلمانان دستور مىدهد از محيط زندگى خود بيرون بروند و به سير و سياحت در اين جهان پهناور بپردازند.در اعمال و رفتار اقوام ديگر و پايان كار آنان تفكر كنند و از اين رهگذر اندوخته پرارزشى را فراهم سازند: «قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كٰانَ عٰاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ» 3.در روايات، به انتخاب همسفر تأكيد بسيارى شده است،براى مثال از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل است كه فرمود:«در ابتدا رفيق و همسفرت را مشخص،سپس حركت كن». 4از اهدافى كه براى سفر بيان شد،تقريباً نوع دوست براى سفر و در ضمن مقصد سفر مشخص مىشود.طبق برخى آيات و روايات،همسفر بايد ويژگىهاى ذيل را داشته باشد:
1.همسفران گروهى باشند كه معصيت خدا را نكنند و باعث تضعيف دين