142 پاسخ: برائت از دشمنان خدا پيش از آنكه بعد سياسى-اجتماعى داشته باشد، جنبه اعتقادى و تربيتى دارد و مؤمن به حكم انگيزه ايمانى و با تأسى به خدا ورسول مى‌بايست از هر چه سد راه خداست و در مقام خصومت با خلق اوست تبّرى جويد. ¹قرآن كريم به اين امر مهم ايمانى اهتمام ورزيده و بارها متذكر آن شده است.آيات 22 سورۀ مجادله؛26 سورۀ زخرف و چهار سورۀ ممتحنه.نشان از اين اصل ايمانى است و حضرت ابراهيم عليه السلام كه بانى كعبه و حج كه آيين او اساس و معيار در آيين اسلام است در مسأله برائت ²اسوه و سرمشق قرار گرفته است. ³گذشته از اين‌ها،اولاً،معانى لغوى رَفَث،فسوق و جدال،و نيز معنايى اصطلاحى آن‌ها با توجه به روايات ائمه چنين است:

الف) رفث،تصريح به چيزى است كه به دليل زشتى،از آن بيشتر به كنايه تعبير مى‌شود؛

ب) فسوق،خارج شدن از مرز فرمان برى و بندگى خداست؛

ج) جدال،به معناى ستيز در گفتگو ست؛افزون بر معانى لغوى،اين كلمات در روايات،به معانى اصطلاحى ديگرى به كار رفته‌اند كه اين مفاهيم بدين شرح است:

رفث،به معناى جماع آمده و فسوق،به معنى كذب و سخن دروغ و نيز جدال،به معناى گفتن:«نه به خدا قسم»،«نه خير به خدا قسم»است. ⁴ثانياً،با توجه به اين معانى اصطلاحى،پيام آيه شريفه آن است كه حجاج به هنگام انجام اعمال حج،بايد از تمتّعات و بهره‌ورى‌هاى جنسى و نيز انجام گناه،بر كنار بوده، و گفتگوهاى بى‌فايده و بحث و جدل و كشمكش‌هاى بى‌ارزش را كنار بگذارند؛زيرا