128د) اينكه توجه مسلمان‌ها به مسجد الحرام و كعبه،زمينه‌ساز هدايت آن‌ها شد و مسلمان‌ها را از بركات معنوى راه ابراهيم برخوردار ساخت. ¹ پرسش: در مسأله تغيير قبله در مسجد ذو لقبلتين در بين نماز به پيامبر وحى شد كه از جهت بيت المقدس رو به كعبه كند.آن لحظه پيامبر و مسلمانان مشغول نماز جماعت بودند،در صورتى كه بيت المقدس و كعبه دقيقاً 180 درجه در جهت مخالف يكديگرند و حضرت پيشنماز بودند.نحوه برگشتن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و نماز گزاران چگونه بوده است؟

پاسخ: مرحوم علامه طباطبايى در ذيل آيه «فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ وَ حَيْثُ مٰا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ» ²؛([اى پيامبر!] پس بگردان خود را به طرف مسجدالحرام و هر كجا كه باشيد،صورت‌هايتان و توجهتان را به جانب كعبه بگردانيد.) فرموده است:چنان كه ملاحظه مى‌شود در اين آيه ابتدا حكم تغيير قبله متوجه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شده و بعداً به عموم مسلمانان تعميم داده شده است.اين تعبير مؤيد اين است كه تغيير قبله در حالى واقع شد كه پيغمبر در مسجد مشغول نماز بود و مسلمانان پشت سر حضرت قرار داشتند. ³ظاهراً اين واقعه در مسجد ذولقبلتين در سال دوم هجرت واقع شد و اين مسجد در كوى بنى سلمه در مدينه بود كه پيامبر مشغول نماز ظهر بود.

در اينجا چند احتمال وجود دارد:

1.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مشغول نماز نافله بوده كه تغيير قبله رخ داد.در اين صورت پيامبر به طرف كعبه برمى‌گردد و نمازش باطل نمى‌شود و مشكلى پيش نمى‌آيد.طبق اين احتمال نماز جماعت برقرار نبوده است.

2.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مشغول نماز واجب ظهر بوده و تعداد كمى مثلاً يك صف به او