77
خانه ارقم
گويا مسلمانان در فاصله چند ماهه بين دعوت خويشاوندان و دعوت عمومى براى اقامه نماز به درههاى نزديك مكه مىرفتند و دور از چشم قريش نمازشان را اقامه مىكردند. ابن اثير در كامل 40/2 گويد: روزى سعد بن ابىوقاص، عمار بن ياسر، عبدالله بن مسعود و چند نفر ديگر در درهاى نماز مىخواندند، عدهاى از مشركان از جمله ابوسفيان و اخْنَس بن شَريق با آنان به ستيزه برخاستند. سعد يكى از مشركان را با استخوان شتر زخمى كرد. گويا از اين پس بود كه رسول خدا(ص) و يارانش در خانه ارْقَم پنهان شدند و روز و شب خود را در آنجا مىگذراندند تا هنگامى كه پيامبر دعوت خويش را آشكار كرد.
در باره خانه ارقم و اينكه پيامبر و مسلمانان در چه تاريخى در آنجا پناه گرفتند و چه مدت در آن ماندند اختلاف زياد است به طورى كه تبديل به يك معضل تاريخى شده است، زيرا به احتمال بسيار زياد پناه گرفتن در خانه ارقم در اوايل سال چهارم بعثت بوده است. شاهد اين مطلب اين است كه در سيره مُغُلْطاى 40/ آمده است درگيرى سعد وقّاص با مشركان در سال چهارم بعثت بوده است. اينكه برخى مانند حلبى 283/1 گفتهاند پناه گرفتن در خانه ارقم در دوران سه سال دعوت سرّى بوده صحيح بهنظر نمىرسد، چون اولاً در آن دوران جز چند نفر از نزديكان پيامبر كس ديگرى مسلمان نشده بود. ثانياً در آن دوران دعوت كاملاً سرى بود و هنوز به هيچوجه علنى و آشكار نشده بود تا به دنبال آن استهزا و آزار شروع شود و نيازى به مخفى و پنهان شدن باشد. از قراين چنين استفاده مىشود كه رسول خدا و يارانش حدود يك ماه الى