71شود، ناخرسند مىشوند و به مسلمانان ضعيف و تهىدست به چشم حقارت مىنگرند.
ديگر آنكه خود را مبرّا از عيوب مىدانند و خودستا هستند و به آن دسته از نياكانشان كه اهل دين و فضل بودهاند، مىنازند و به نسب خود فخر مىفروشند. اين كار به شدت مذموم و ناپسند است و بسيارى از آقازادگان كه خود از بينش و شناخت معارف بىبهرهاند، بدان دچار مىشوند.
كسى كه به واسطه پدران و نسب خود بر مردم فخر بفروشد، بركت اين نسب از او سلب مىشود؛ زيرا خود آن بزرگواران بر مردم فخر نمىفروختند و اگر چنين مىكردند، فضل و بزرگىشان تباه مىشد. رسول خدا صلى الله عليه [و آله] و سلم فرمود: «كسى كه كردارش او را به جايى نرساند، افتخارات خاندانش براى او سودى نخواهد داشت». اين حديث را مسلم در كتاب «الذكر و الدعاء و التوبه و الاستغفار» (باب فضل الاجتماع على تلاوة القرآن و على الذكر، ج 8، ص 71) نقل كرده است.
ابى نضره از رسول خدا صلىاللهعليه[وآله] وسلم چنين نقل كرده است:
بدانيد كه هيچ عربى بر عجم و هيچ عجمى بر عرب و هيچ سياهى بر سفيدپوست و هيچ سفيدپوستى بر سياهپوست برترى ندارد؛ مگر به سبب تقوا.
هيثمى در مجمع خود (كتاب الحج، باب الخطب فى الحج، ج 3،