40همچنين جايز نيست كسى را كه به شهادتين ايمان و اقرار دارد، ولى اهل گناه و معصيت است، كافر بدانيم. از انس روايت شده است كه رسول خدا صلى الله عليه [و آله] و سلم فرمودند:

سه چيز اساس ايمان است: گوينده لا اله الا الله را به صرف گناه كافر نشماريم و به‌واسطه اعمالش او را از دايره مسلمانى بيرون نكنيم؛ ديگرى جهاد است كه از وقتى به پيامبرى مبعوث شدم، تا زمانى كه آخرين افراد امتم با دجّال مى‌جنگند، حكم آن برقرار است و دادِ هيچ دادگر و ستم هيچ ستمگرى حكم آن را باطل نمى‌كند و سومين هم ايمان به قضا و قدر است. ¹

امام الحرمين مى‌فرمود:

اگر كسى به ما بگويد عباراتى را كه مقتضى كفرند، از عبارات غير كفرآميز به تفصيل برايمان بازگوييد، خواهيم گفت: اين خواسته نابجايى است؛ چرا كه پيمودن چنين راهى ناهموار و دست‌يابى به آن دشوار است و نياز به دانستن مايه‌ها و بنياد توحيد دارد. كسى كه از نهايت حقايق بى‌بهره باشد، هرگز نمى‌تواند نشانه‌هاى كفر را به درستى دريابد و بشناسد.

ازاين‌رو، زياده‌روى و شتاب در تكفير ديگران، در غير موارد گفته شده، كارى بسيار ناپسند و خطرناك است و ما نسبت به