133

19. مراقبت از قلب

دست، پا، زبان، چشم، گوش و...، به گناه و ناهنجارى آلوده مى‌شوند، اما همه اين اعضا به فرمان قلبند؛ چنان‌كه پيامبر مى‌فرمايد:

إذا طابَ قَلبُ المَرءِ طابَ جَسَدُهُ وَ إذا خَبُثَ القَلبُ خَبُثَ الجَسَدُ. ¹

زمانى كه قلب انسان پاك باشد، جسدش پاك مى‌شود و هرگاه قلب او پليد باشد، جسدش نيز پليد است.

دل بر اثر غفلت و دورى از خدا، حقير و خاكى مى‌شود، چنان‌كه امام صادق(ع) مى‌فرمايد: «

وَ وَقفُ القَلبِ في الْغَفلَةِ عَنِ الله » ²؛ «قلب بر اثر غفلت از ياد خدا، به وقف گرفتار مى‌آيد».

قلب غافل، از خدا بريده است و به معاد نمى‌انديشد و خداوند آن را نكوهش مى‌كند:

أُولٰئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلىٰ قُلُوبِهِمْ وَ سَمْعِهِمْ وَ أَبْصٰارِهِمْ وَ أُولٰئِكَ هُمُ الْغٰافِلُونَ(108) لاٰ جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْخٰاسِرُونَ (نحل: 108 و 109)

آنها كسانى هستند كه [بر اثر فزونى گناه] خدا بر قلب و گوش و چشمانشان مهر نهاده است و غافلان حقيقى، همان‌ها هستند و به ناچار، آنها در آخرت زيان كارند.