58كه سراسر شهر مكّه، حرم الهى است. سپس مسجد پيامبر اكرم(ص) در مدينه منوّره كه فقط شامل محدودۀ اصلى مسجد، در آغاز تأسيس آن به دست پيامبر خدا(ص) مى‌شود، نه آنچه بعدها با انگيزه توسعه مسجد، بدان اضافه شده است. ¹ همين امر است كه بر تعلّق مكه به جميع امت اسلام، دلالت روشن و آشكار دارد؛ يعنى مكّه مكّرمه، وطن حقيقى هر فرد مسلمان مى‌باشد و هر مسلمانى در شهر مكّه، چنان است كه گويى در خانۀ خويش است و حكم مسافر بر وى جارى نمى‌شود تا ضرورتاً، نماز خود را شكسته اقامه نمايد. مسجد پيامبر اكرم(ص) در مدينه نيز همين حكم را دارد و گويا اين مكان مقدس با اين ويژگى، به همۀ افراد مسلمان در سراسر كره زمين، بدون هيچ تفاوت و اختلافى، تعلّق داشته، ملك آنان محسوب مى‌گردد.

همچنين مسافر، در دو جاى ديگر نيز مخّير است نماز خود را كامل يا شكسته ² به جاى آورد كه عبارت است از: مسجد كوفه و حائر امام حسين(ع)؛ هرچند گفته شده كه بهتر است مسافر در اين دوجا، نماز خود را به صورت كامل اقامه نمايد.

آرى حلّ اين مسئلۀ عبادى بوده كه فقهاى عظيم‌الشأن را واداشته تا در آثار و تأليفات خود، از حدّ و اندازه حائر و حقيقت آن، در پرتو رواياتى كه راجع به حائر وارد شده، بحث و گفتگو كنند؛ سعى و تلاشى كه حاكى از اهمّيت تعيين حدود حائر و اندازه آن به لحاظ تاريخى است.

تعهد و پاى‌بندى راويان خبر و حديث، در گزارش حدود و اندازه آن با دقّت و