211امام صادق(ع) علم فيزيك و شيمى را تدريس كرده و لذا جابر ابن حيان شاگردش از او رساله‌هايى را نقل كرده است... بالاتر از اين علوم، امام صادق(ع) آگاهى و علم به اخلاق و موجبات فساد آن داشته و اين علم، به جهت اشراق و معنويت روح و كثرت تجارب و التزام طريق حق، به او داده شده است. ¹

بى‌شك آن چه از فضايل، دانش و معنويت آن امام بزرگوار، از تاراج حوادث روزگار در امان مانده و به دست ما رسيده است. تنها اندكى از گنجينۀ عظيم فضايل و مناقب آنان است. علماى تمام مذاهب با همۀ تكثر و گرايش گوناگون، به اندازه‌اى كه بر علم و فضل امام صادق(ع) وحدت و اتفاق نظر دارند، در هيچ مسأله‌اى چنين اتفاقى ندارند. سلطان على قارى به نقل از «الامام الصادق والمذاهب الاربعه» مى‌نويسد: امامت و بزرگوارى او، اتفاقى است. ²

اين جامعيت علمى حتى دشمنان را نيز به اعتراف واداشته به طورى كه منصور دوانيقى، دومين خليفۀ عباسى دربارۀ حضرت مى‌گويد: جعفر بن محمد از كسانى است كه خداوند دربارۀ او فرمود: سپس اين كتاب (آسمانى) را به گروهى از بندگان برگزيدۀ خود به ميراث داديم. او از كسانى است كه خداوند او را برگزيده و در سبقت‌گيرندگان در امور خير است. در هر دوره از خاندان نبوت حتماً يك محدث بايد باشد و جعفر بن محمد(ع) محدث زمان ما است. او رو به امام(ع) مى‌كرد و مى‌گفت: اى اباعبدالله ما هميشه از درياى علم