93
«المَرْأ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسٰانِهِ» 1
«مرد زير زبان خويش پنهان است»؛
و هم آن حضرت در خصوص شناخت موارد سخن و سكوت، مىفرمايد:
«لاخير في الصمت عن الحكم كَمٰا انّه لاٰخَيْر في الْقَوْلِ بِالْجَهْل» 2
«در خوددارى كردن از سخن حق خيرى نيست، چنانكه در سخن گفتن از روى نادانى»
و نيز از سخن آن حضرت است دربارۀ پرگويى:
«مَنْ كَثُرَ كَلاٰمه كَثُرَ خَطٰائُه» 3
«هركس زياد حرف بزند خطايش بسيار گردد»
همچنين امام صادق عليه السلام مىفرمايد: «خداوند به چيزى مانند سكوت كردن و رهسپار خانه خدا شدن، بندگى نشده است»؛
«مٰا عُبِدَاللّٰه بِشَىءٍ مِثْل الصمت وَالْمَشْي الَى بَيْتاللّٰه» 4
اين توصيهها كه براى همهجا و همۀ احوال مؤمن است، در حج ويژگى خاصى دارد.
اين سفر روحانى كه پس از انتظار بسيار براى زائر دست داده، فرصتى است كه به تهذيب نفس بپردازد و با خلوت كردن با خدا و ذكر و دعا و قرآن، روح خود را غنى سازد و دريغ است كه با سخنان بىحاصل، اوقات