171از انحراف علنى جامعه اسلامى و حق كشى آشكار بود و مقام صديقه اطهر، اجل از اين است كه براى دريافت مالى، اين همه تلاش كند. اين علت و انگيزه، در زمان حكومت اميرمؤمنان(ع) نبود، آبى بود كه ريخته شده بود. حضرت على(ع) خود مى‌فرمايد: «مرا با فدك و غير فدك چه كار است».

متن بخشى از نامه اميرمؤمنان(ع) ، به عثمان بن حنيف انصارى حاكم بصره در زمان حضرت، چنين است:

... بَلَي كَانَتْ فِى أَيْدِينَا فَدَكٌ مِنْ كُلِّ مَا أَظَلَّتْهُ السَّمَاءُ، فَشَحَّتْ عَلَيْهَا نُفُوسُ قَوْمٍ، وَ سَخَتْ عَنْهَا نُفُوسُ قَوْمٍ آخَرِينَ، وَ نِعْمَ الْحَكَمُ اللهُ وَ مَا أَصْنَعُ بِفَدَكٍ وَ غَيْرِ فَدَكٍ، وَ النَّفْسُ مَظَانُّهَا فِى غَدٍ جَدَثٌ... ¹

از ميان آنچه آسمان بر آن سايه افكنده است، تنها فدك در دست ما بود كه آن هم گروهى نسبت به آن بخل و حسادت ورزيده [و آن را از ما گرفتند] و گروه ديگرى آن را سخاوتمندانه رها كردند، و بهترين حاكم خداست. مرا با فدك و غير فدك چه كار؟ درحالى كه فرداى هر كس قبر او است....

6. اميرمؤمنان(ع) ناگزير بود براى رعايت مصالح اسلام و