55
هداياى نادر
حسن پاشا، والى عراق در سال 1111 ه .ق. از طرف عثمانىها به بازسازى در حرم مطهر پرداخت و سقفهاى حرم را مرمت و تزيين كرد. 1در سال 1153 ه .ق. نادرشاه هداياى ارزشمندى را توسّط يكى از اميرانش براى مكانهاى مقدس فرستاد.
والى بغداد بعد از ثبت هداياى مذكور اجازه داد كه نمايندۀ حكومت ايران آن را در مكانهاى تعيين شده قرار دهد. 2
اصلاحات قاجار
در سال 1207 ه .ق. به امر محمّد شاه قاجار، تعميراتى در حرم انجام گرفت. اين تعميرات عبارت بودند از:
1. طلاكارى گنبدهاى حرم و سرمنارههاى آن.
2. سه گلدستۀ بزرگ حرم كه تا بام حرم بيشتر ارتفاع نداشتند، به سطح گلدستهاى كه توسّط سلطان سليم تكميل شده بود، رسانده شد و همۀ گلدستهها سقفدار شدند.
3. با خريد خانههاى اطراف حرم، صحن از قسمت جنوب و غرب توسعه يافت.
4. ايوان صفه كه در مسير رواق جنوبى قرار دارد،