167زيادى از اين احاديث را نقل كرده و پس از تجزيه و تحليلى طولانى و حتى سختگيرى در بارۀ احاديث توسّل، در نتيجهگيرى ناگزير به اعتراف شده و مىنويسد:
«پس از تمام اين گفتوگوها، مانعى در توسّل به پيشگاه خداوند به مقام پيامبر(ص)نمىبينم، چه در حال حيات پيامبر و چه پس از رحلت او... توسّل جستن به مقام غير پيامبر در پيشگاه خدا نيز مانعى ندارد، به شرط اين كه او حقيقتاً در پيشگاه خدا، مقامى داشته باشد.» 1
ابن حجر مكّى در كتاب