152مى‌كرد و به هوادارى از او مى‌پرداخت. سخن به درازا كشيد و نزاع و كشمكش پديد آمد، به گونه‌اى كه عمر مى‌گويد:
آن‌چنان صداها بلند شد كه ترسيدم اختلاف پديد آيد.
به ابوبكر گفتم: دستت را پيش آر تا با تو بيعت كنم. 1در مورد احتمال سوم؛ يعنى تعيين جانشين از طرف رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله بايد گفت: پيامبر اكرم با تربيت دينى امام على عليه السلام و بيان نصوص ولايت و امامت و اجراى عملى با تدبيرهاى ويژه در اواخر عمر خويش به اين مهم عمل كرد.
1. در تربيت دينى همين بس كه على عليه السلام از ابتداى كودكى در دامان رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله رشد كرد. حاكم نيشابورى پس از نقل چگونگى واگذارى فرزندان ابوطالب، به عباس و پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌نويسد:
«رسول خدا صلى الله عليه و آله ، على عليه السلام را انتخاب كرد و عباس، جعفر را برگرفت. على عليه السلام تا زمان بعثت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله با آن حضرت بود و از او پيروى كرد و او را تصديق مى‌كرد.» 2در مسند احمد هم آمده است:
«در آن ايام، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به مسجدالحرام مى‌رفت تا نماز بخواند. على عليه السلام و خديجه نيز به دنبالش مى‌رفتند و با او در مقابل ديدگان مردم نماز مى‌خواندند. اين در زمانى بود كه كسى جز اين سه، روى زمين نماز نمى‌گزارد.» 3