150پيش گيرد. اين سه احتمال، طرفداران ويژه‌اى دارد. عايشه مى‌گويد:

«پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در حالى كه سرش بر دامان من بود، از دنيا رفت و بر كسى وصيت نكرد.» ¹ابوبكر هم هنگام وفاتش مى‌گفت: دوست داشتم كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌پرسيدم امر خلافت در شأن كيست تا كسى در آن نزاع نكند. ²وى در سخنى ديگر گفته است:

«پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، مردم را به حال خود گذاشت تا براى خود، آن چه را مصلحت‌شان در آن است، انتخاب كنند.» ³عمر بن خطاب هم در پاسخ فرزندش كه از او خواسته بود مردم را مانند گله‌اى بدون چوپان رها نكند، گفت: اگر جانشين براى خود معين نكنم، به رسول خدا صلى الله عليه و آله اقتدا كرده‌ام واگر خليفه معين كنم، به ابوبكر اقتدا كرده‌ام. ⁴به راستى چگونه مى‌توان باور كرد كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت به اين وظيفه مهم و اساسى كه آينده دين نوخاسته او به آن بستگى داشت، بى توجه بماند، در حالى كه با دقت در سيرۀ رسول خدا صلى الله عليه و آله درمى‌يابيم كه ايشان حتى نسبت به مسائلى بسيار معمولى‌تر، احساس مسئوليت مى‌كرد. او كسى بود كه حتى در آخرين بيمارى‌اش، لشكرى را براى