259كه تا پاى اهرام، از ميان گل و لاى بالا آورده ساختهاند و در دو طرف درختهاى لَنْج كاشتهاند. خيابان ممتدّى است و با كالسكه در يك ساعت مىتوان رفت و اين خيابان بسيار باصفا است و دو طرف آن سبز و خرم است و رود نيل در يك سمت آن است و اسماعيلپاشا در سمت يمين خيابان، در وادى جيزه، باغ بسيار وسيعى ساختهاند كه اطراف آن را با كالسكه در يك ساعت مىتوان طى كرد. ديوارهاى آن تماماً از سنگ بنا شده است و جلوخان و درهاى متعدد دارد و نزديك درها، ديوارها را از شباك آهنين ساخته اند و اين باغ را بدان جهت در اين طرف رود نيل ساخته بوده است كه آبادى بهم رسانده مانند بوغاز اسلامبول بشود كه دو طرف نيل آبادى باشد و چون آب نيل به اين طرف نمىنشست كارخانۀ ماشين ساخته است كه با اسباب و آلات، آب را از نيل كشيده به اين طرف مىآورند و زراعت مىنمايند. چون اسماعيلپاشا معزول شده دولت فرانسه و انگليس او را به ايطاليا فرستادند. اين باغ و آن آبادى نا تمام ماند. بالجمله با مكثهاى عرض راه، چهار ساعت و نيم از روز گذشته به آخر خيابان رسيديم. دو دستگاه عمارت در دو طرف ساختهاند و از آنجا به بالا، اراضى مرتفعه است؛ اگر چه راه را صاف كردهاند، ولى اسبان كالسكه به جهت ارتفاع و بلندى راه خسته شده به حزمت مىروند. و در پاى اهرام اسماعيلپاشا عمارتى ساخته است كه محل آسايش باشد و دو اطاق بزرگ فوقانى دارد و در پهلوى آن نيز اطاقهاى كوچك بنا نهادهاند. پانزده دربچه در طول اطاق بزرگ واقع است و سه دربچه در عرض. بالجمله قدرى در اطاقهاى بزرگ مكث كرده، بعد از آن به تماشاى اهرام رفتيم و در وادى اهرام شكلى از سنگ ديديم كه آن ابوالهَول مىگفتند. بعد از تماشاى اهرام ابىالهَول، سه ساعت و نيم به غروب مانده، مراجعت به منزل نموديم.
اهرام
اهرام چند گنبد عظيم باشند كه در سمت مصر قديم فرعون و در غربى مصر جديد واقعند و از آنجا تا مصر فرعون، مسافت دو ساعت راه است. و لفظ اهرام جمع هَرَم است. در لغت به معنى اقصالكبير 1 است، چون اين گنبدهايى كه در بر جيزه واقعند در نهايت