126واجب نموده، مراجعت كردم.
پنجشنبه چهاردهم ناشدپاشا والى سابق مكه، براى وداع آمده بود كه به اسلامبول برود و ساعتى نشسته وداع كرد و رفت و پاكتى به جناب معينالملك نوشته نزد ناشدپاشا فرستادم كه برساند. پس از آن ضعيفۀ غازيه آمد كه نشان از دولت عليّه عثمانى داشت و گويا در يكى از غزوات عثمانى دليرى و پايدارى از آن زن به ظهور رسده است. دولت عثمانى به او نشان دادهاند، اگرچه در لباس زنانه بود ولى سبك مردانه حركت مىنمود.
چند دقيقه مكث كرده رفت. شب را به مسجدالحرام مشرف گشته، بعد از طواف و نماز به منزل مراجعت كردم.
جمعه پانزدهم عزيمت زيارت شعب ابىطالب نمودم. 1 قبور آن بزرگواران در مقبرۀ حجون واقعند و حجون در اواخر آبادى شهر مكه، در طرف ايسر واقع شده است.
قبرستان وسيعى است؛ حضرت ابىطالب و عبدالمطلب و عبدمناف و حضرت آمنه بنت وهب مادر حضرت رسول صلى الله عليه و آله و خديجۀ كُبرى زوجۀ حضر رسول صلى الله عليه و آله در اين قبرستان مدفونند. حضرت ابىطالب و عبدالمطلب و عبدمناف در يك محوطه هستند و در آن محوطه دو بقعه است؛ در بقعۀ اول در سمت ايمن، عبدالمطلب و عبدمناف مدفونند و هر يك ضريح على حده دارند و در بقعۀ ديگر، ابىطالب است كه ضريح مخصوص دارد.
حضرت آمنه و حضرت خديجه نيز در قرب آن محوطه هر يك بقعه و ضريح على حده دارند، ولى اهل تحقيق، قبر آمنه را در ابْواء مىدانند، زيرا كه آن بزرگوار در ابواْ كه سه منزلى مدينه است، مرحومه و مدفونه شدهاند. بالجمله از زيارت آن بزرگواران مراجعت به منزل نمودم و چهار ساعت از شب گذشته، به مسجدالحرام مشرف گشته، طواف مستحب به عمل آورده، هشت ساعت از شب گذشته، به منزل آمدم.
شنبه شانزدهم به زيارت مولود خانۀ حضرت رسول صلى الله عليه و آله مشرف شده و همچنين به مولدخانۀ جناب اميرمؤمنان عليه السلام و حضرت فاطمه عليها السلام رفتم. مولودخانۀ آن بزرگواران