113و تغييرات زياد شده است. سلاطين و ملوك عثمانيه و چركسيه نيز تجديد عمارت كردهاند چنان كه ملكالاشرف خادمالحرمين برسباى 1 در سنۀ 826 تجديد عمارت كرده و خادمالحرمين قايتباى 2 در سنۀ 884 تجديد عمارت نموده؛ بعد از آن سلاطين عثمانى مرمت كردند و اسامى آنها در اندرون خانه در طرف ركن يمانى در چند سنگ منقور است.
عرض و طول و استار كعبه معظمه
بدان كه طول خانه، سى ارش و عرض آن شانزده ارش است و ارتفاع آن از سطح مسجد سى ذراع است و قطر ديوارش شش شبر است. و چون سطح اندرون بيت چهار ارش از مسجد، يعنى زمين مسجد بالاتر است و سقف آن هم پوشش ديگر دارد، لهذا ارتفاع اندرون خانه از سطح تا سقف، هفده ذراع است و سطح اندرون خانه را به سنگ مرمر مفروش كردهاند؛ بعضى بزرگند و بعضى كوچك و برخى شكستهاند و پارهاى درست؛ و در ديوارهاى آن نيز از همان احجار نصب نمودهاند كه اسامى بعضى از سلاطين در آنها منقور است و بر سقف اندرون خانه پردههاى ديباى ممتاز آويختهاند و در طول خانه سه عدد ستون چوبين است كه قناديل نقرهاى كوچك به آنها آويختهاند و در وسط دو ستون آن، يك عدد سنگ قرمز طولانى است كه حضرت پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله بر روز آن نماز خوانده اند؛ و در زاويۀ دست راست اندرون خانه، دريچهاى است كه به بام مىروند و آن را بابالرحمه نامند و بيست و نه پله دارد كه از آنها بر فراز بام روند. و بر بالاى كعبه از بيرون خانه، جامۀ ضخيمى از جنس حرير پوشانيدهاند كه اسم سلاطين را با مفتول زرد بر منطقۀ آن دوختهاند و هر سال در موسم حج تجديد نمايند و جامۀ سابق را خدام كعبه پاره كرده مابين خود قسمت نمايند؛ اكثر حجاج تيمناً و تبرّكاً هديهاى داده از آنها مىستانند.
اركان كعبه
بدان كه كعبه را از چهار زاويه، چهار ركن است و هر ركنى به نامى موسوم است كه نسبت