325
تعداد حجاج در سال 1315 هجرى
در كتاب تاريخ غازى (جلد دوم، صفحه 428) در مورد تعداد حاجيان سال 1315 هجرى چنين آمده است:
علامه «سيد محمد رشيد رضا» در مجلۀ خود بنام «المنار» آورده است:
تعداد حجاجىكه از پورت سعيد و اسكندريه به كانال سوئز آمدند و سپس به مكه مشرف شدند، 8352 نفر ترك عثمانى و 1113 نفر ايرانى بودند.
همچنين افرادىكه از راه بصره به سوئز آمدند و سپس از اين كانال عبور كردند و به حج آمدند 190 و تعداد 153 نفر از كانال عبور نكردند. و نيز تعداد 86 نفر از بوسنى و هرزگوين و 27 نفر از كشور مغرب و الجزاير و از مغربىهاى تحت نفوذ دولت عثمانى 141 نفر و از روسيه - كه از راه اسكندريه عبور كردهاند - 209 نفر و مصريها 4541 نفر و 240 نفر از مغربىها و تكارنه و سودان به وسيلۀ كشتىهاى دولت عثمانى - به علت كم بضاعتى مالى - به صورت رايگان، براى انجام فريضه حج به مكه مكرمه مشرف شدند.
همچنين در سر شمارى ديگرى، تعداد حاجيانى كه پس از انجام مراسم حج منا را ترك كردند. به دويست هزار نفر مىرسيد.
تعداد حاجيان ديگر كشورها در عربستان (از سال 1343 لغايت 1373 هجرى قمرى)
