222مطلب است:
1- برخى از آنان اندازهگيرى را از درهاى مسجدالحرام آغاز نمودهاند و گروهى ديگر آن را از دروازههاى مكه؛ مانند «باب الشبيكه» يا «حارة الباب» و يا از «باب المعلاة» كه در نزديكى حجون قرار دارد، شمارش نمودهاند.
2- تفاوت آنان در اندازۀ ميل است، بطورىكه بعضى آن را شش هزار ذراع دستى، بعضى چهار هزار ذراع دستى و گروهى ديگر سه هزار و پانصد ذراع دستى و گروه چهارمى آن را دو هزار ذراع دستى اندازهگيرى نمودهاند. همچنين ذراع دستى نسبت به اختلاف اجسام، داراى اختلاف بوده و اين اختلاف بين 46 تا 52 سانتيمتر مىباشد. قابل ذكر است كه اندازۀ مايل، اعتبارى بوده و در دوران كنونى، بين مايل صحرايى با مايل دريايى و نيز مايل جغرافيايى تفاوتهايى وجود دارد.
حرم مكه و نشانهها
ابن ظهيره در كتاب خود «جامع اللطيف» مىنويسد:
حرم مكه به قسمتى كه در اطراف آن قرار گرفته، اطلاق مىشود و خداوند جهت احترام و بزرگى مكه، حكم آن را همان حكم مكه قرار داد.
ازرقى در تاريخ خود مىنويسد: پدر بزرگم از «عبدالرحمان بن حسن بن قاسم» از پدرش نقل مىكند كه مىگفت: از يكى از دانشمندان شنيدم كه نقل مىكرد: چون آدم عليه السلام بر نفس خويش از شيطان ترسيد و به خداوند سبحان پناه برد، خداوند متعال فرشتگان را فرستاد از هر سو مكه را احاطه كردند و گِرداگرد آن ايستادند. و خداوند متعال از همان نقاطى كه فرشتگان ايستاده بودند، حرم قرار داد.
و نيز گفته است: پدر بزرگم از «سعيد بن سالم قداح» از «عثمان بن ساج» از «وهب بن منبه» نقل مىكند كه مىگفت: گريه و اندوه آدم عليه السلام بر مصيبت جدايى از بهشت، بسيار شديد شد بطورىكه فرشتگان از اندوه او، اندوهگين شدند و بر گريهاش گريستند.
خداوند براى آرامش آدم عليه السلام خيمهاى از خيمههاى بهشت را فرو فرستاد كه آن را در مكه و در محل كعبه نصب نمود. در آن زمان هنوز كعبه برپا نگرديده بود. اين خيمه خود