221تقى فاسى گويد: در فاصلۀ ميان مسجدالحرام و نشانههاى حرم گفتهها فراوان است، اما حدّ حرم:
از سوى عرفات، «ابو الوليد تاجى مالكى» آن را هيجده مايل ذكر كرده و ازرقى و فاكهى و «ابن خردادبه خراسانى» در (مسالك و ممالك) يازده ميل دانستهاند. ابن زيد در نوادر نُه ميل و «ماوردى» و «ابواسحاق شيرازى» و «نووى» هفت ميل ذكر نمودهاند.
از سوى عراق، در اين بخش چهار قول گفتهاند: شش مايل، هفت مايل، هشت مايل و ده مايل.
از سوى جعرانه، اين قسمت داراى دو نظريه است: دوازده مايل و نُه مايل.
از سوى «تنعيم»، در اين حد، چهار قول وجود دارد: سه مايل، حدود چهار مايل، چهار مايل و پنج مايل.
از سوى «جده»، در آن دو قول است: ده مايل، و حدود هيجده مايل بنابر گفتۀ تاجى.
از سوى «يمن»، دو نظريه در اين بخش وجود دارد: هفت مايل و شش مايل.
سپس «فاسى» فاصله حدود حرم را بر اساس طنابى كه به ذراع دستى اندازه گيرى شده اين چنين بيان نموده است:
از ديوارهاى مسجدالحرام در باب بنى شيبه؛ يعنى «باب السّلام» تا دو نشانۀ حد حرم در عرفات 37210 ذراع دستى است.
از سوى عراق - راه عراق - از باب بنى شيبه تا دو عَلَم حد حرم در جادۀ وادى نخله 27252 ذراع دستى مىباشد. مراد از وادى نخلهاى كه فاسى در اينجا ياد كرده، همان «وادى الليمون» است كه معروف به «المضيق» است و در قديم بدان «نخلة الشامية» مىگفتهاند.
فاسى آنگاه گفته است: حدّ حرم از سوى تنعيم، از باب العمره تا علمهاى آن 12520 ذراع دستى و از سوى يمن، از باب ابراهيم تا علمهاى آن 24509 ذراع دستى مىباشد.
سپس نويسندۀ «تاريخ المسجدالحرام» اضافه نموده است: اما علّت اختلاف نظر علما و دانشمندان در مقدار فاصلۀ بين حدود حرم و مسجدالحرام نتيجۀ اين دو