152

شاذَروان

شاذروان، همان برآمدگى‌هايى است كه در اطراف خانۀ خدا قرار دارد، و آن بخشى از كعبه است كه توسط قريش از ساختمان كعبه كاسته شد و هم اكنون همانند پوششى اطراف خانه را در برگرفته است. شاذروانِ كنونى از ساخته‌هاى سلطان مراد چهارم در هنگام ساختمان كعبه در سال 1040 هجرى است. ¹بنابراين، شاذروان همان سنگ مايلى است كه بخش تحتانى ديوار كعبه را تا روى زمين پوشانيده است، به اضافۀ بخشى كه در مقابل حجراسماعيل به صورت پلّه‌اى ساخته شده است كه ارتفاع آن از سطح زمين بيست سانتيمتر و عرض آن چهل سانتيمتر است.

اين پله جايگاه مردمى است كه براى دعا و تضرع به درگاه الهى بر روى آن مى‌ايستند و سينه و شكم خود را بر كعبه قرار مى‌دهند و دستان را بر بالاى سر خود و بر ديوار كعبه مى‌گذارند. علت آنكه در اين قسمت شاذروان قرار داده نشده، اين است كه در بناى ابراهيم عليه السلام از كعبه تا نيمۀ حجراسماعيل جزو خانۀ كعبه بوده است كه در ساختمان قريش به علّت كمبود مال حلال از خانه كاستند و بر حجر افزودند. ² همچنين در پايين درِ كعبه، شاذروان قرار داده نشده و به صورت پله‌اى صاف به طول 345 سانتيمتر ساخته شده است كه مردم در ملتزم بر آن مى‌ايستند و به درگاه خداوند دعا و زارى مى‌كنند.

در صفحه 105 كتاب «الرحلة الحجازيه» نوشتۀ «بتنونى» در مطلبى با عنوان «نخستين سازندۀ شاذروان» چنين آمده است:

به نظر من شاذروان از ساخته‌هاى حَجّاج بوده كه آن را جهت استحكام خانۀ كعبه