121
تاكى به رغم كعبه نشينان عروس وار
چون كعبه سر ز شقۀ ديبا برآورم 1
خاقانى
سمت كعبه
خانۀ كعبه در مكۀ معظمه براى كسانى كه خانۀ خدا را مىبينند قبله است و سمت خانۀ كعبه براى كسانى كه خانۀ خدا را نمىبينند قبله مىباشد. پس براى هر كارى كه بايد رو به قبله انجام شود در صورتى كه خانۀ كعبه ديده نشود، سمت خانۀ كعبه قبله محسوب مىشود. سنايى در حديقه و مولوى در چند جاى مثنوى كسى را كه در كعبه از قبله و سمت قبله سخن بگويد نكوهش كرده است، سنايى گويد:
خرد اينجا تهى كند جعبه
سنايى
چو مشتبه شود جهت كعبۀ نجات
جز سمت درگهش نكند عقل اختيار 3
ظهير فاريابى
اين قياسات و تحرى روز ابر
مولوى
همچو قومى كه تحرى مىكنند
بر خيال قبله هر سو مىتنند