91حج يك فريضۀ پر ظرفيتى است كه اگر درست عمل شود و آنچنان كه شارع مقدس خواسته است در هر دوره و زمانى متناسب با آن زمان به شكل شايستهاى انجام بگيرد، تأثيرات آن علاوه بر تأثيرات فردى و ملى، تأثيرات بينالمللى خواهد بود. كدام واجب ديگرى اين گونه است؟ و اين عمل و فريضه، هم دل و روح و باطن حجگزار را تصفيه و نورانى مد و به خدا نزديك مىكند، با استغفار و تضّرع و مناجات الهى آشنا و معنوى مىكند، هم مسائل يك ملت اثر مىگذارد، چون بخشى از مردم يك ملت وقتى در يك جهت خاص، با يك هدف مشخص به سفرى رفتند و برگشتند، همگرايى آنها قهراً بيشتر مىشود و سطح معنويت و اخلاق ملى بالا مىرود و هم علاوه بر اينها بينالمللى است، چون ملتها با اشتراكاتى كه دارند، فارقها و تفاوتهايى هم با هم دارند كه آنها را از هم جدا مىكند و احياناً انگيزههاى خصمانهاى نسبت به يكديگر در آنها به وجود مىآورد. «حج» موجب مىشود كه اين فارقها كمرنگ شود و آن جهات اشتراك و اتحاد بين ملتهاى گوناگون برقرار گردد. بنابراين ما هيچ واجبى را با اين ابعاد گسترده و عظيم نداريم. (85/9/1)
ايشان در سخنى ديگر، براى خنثىسازى توطئۀ دشمنان در