313 لطيفه ولاييه

در حجّ‌هاى قبلى مشركان و مؤمنان با هم حجّ به جاى مى‌آوردند و اين در حالى بود كه هنوز احكام اسلامى به طور كامل تشريع نشده، و حتى هنوز مناسك حجّ نيز تماماً بيان نشده بود. بيان مسأله برائت در مراحل نهايى تشريع احكام اسلام و بيان مناسك حجّ، مبين اين است كه حجّ بدون تبرى و بيزارى از دشمن اسلام تمام نيست، و بدون پذيرش ولايت الله، رسول‌الله و ولىّ‌الله كه آن‌هم در پايان دوره بعثت و نبوت بيان شد، حكايت از آن دارد كه نه اسلام بدون ولايت به كمال خود مى‌رسد و نه حجّ بى برائت و بى ولايت حجّ كاملى است.

مفاد بيانيه

مفسران مى‌نويسند: موادى كه در بيانيه برائت مطرح بوده و به وسيله على قرائت گرديد عبارت بود از:

1. لغو پيمان مشركان.

2. عدم حق شركت مشركان در مراسم حجّ در سال آينده.

3. ممنوع بودن ورود مشركان به خانه خدا.

4. ممنوع بودن طواف به صورت عريان و برهنه كه تا آن زمان در ميان مشركان رايج بوده است. ¹اين مواد چهارگانه به امّهات مسائل اسلامى اشارت دارد، چراكه ماده اول اشارت به لغو قراردادها و نيز كيفر ناقضان دارد، كه يك مسأله مهم حقوقى اجتماعى است. ماده دوم و سوم اشارت به پاكسازى خانه توحيد از آلودگى شرك