250از اين عموميت و توجه به ناس است كه مى‌توان گفت: حج را بر خلاف ديگر عبادات اولاً و بالذات براى عموم مردم حتى كفار تشريع شده است، و آنان نيز مكلّف بدانند، و به اصطلاح «الكفار مكلفون بالفروع كما انهم مكلفون بالاصول» مى‌باشند. و اگر حج كافران قبول نمى‌شود، نه بدان جهت است كه مكلف نيستند، بلكه بدان دليل است كه فاقد شرط قبوليند. 1
كافر و تكاليف
در اينجا اين سؤال مطرح مى‌شود كه مگر ممكن است كافر مكلف به عملى شود كه آن را قبول ندارد؟ شكى نيست كه اين يك بحث كلامى است و مجال بيشترى براى پاسخ مى‌طلبد، ليكن در حد بيان قرآنى آن بايد گفت: كافران مكلفند به فروع دين هستند، براى اين كه از يك سو مشمول خطاب در آيه: «يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ (بقره: 21) هستند، كه هم شامل مؤمن مى‌شود و هم كافر را در بر مى‌گيرد. و امر به عبادت نيز شامل همه انواع عبادت از جمله حجّ مى‌شود، از سوى ديگر قرآن خبر مى‌دهد كه كفار در دوزخ به دليل انجام ندادن آنچه كه ما آن را فروع ناميده‌ايم كيفر خواهند شد. از جمله اين كه مى‌فرمايد: «فِي جَنّٰاتٍ يَتَسٰاءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ مٰا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ قٰالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ وَ كُنّٰا نَخُوضُ مَعَ الْخٰائِضِينَ وَ كُنّٰا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتّٰى أَتٰانَا الْيَقِينُ (مدثر: 40- 46). در اين آيه سه عامل فقدان صلا و اطعام، همنشينى و همصدايى با اهل باطل، و تكذيب روز قيامت به عنوان موجبات دخول در آتش قلمداد شده است. و نيز آيه: « وَيْلٌ لِلْمُشْرِكِينَ اَلَّذِينَ لاٰ يُؤْتُونَ الزَّكٰاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كٰافِرُونَ (فصلت: 6-7)». در اين آيه نيز نپرداختن زكات وجود دارد كه يا عامل مستقلى براى شرك است. و يا در كنار