199
«وَ قَدِمْنٰا إِلىٰ مٰا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰاهُ هَبٰاءً مَنْثُوراً ً(فرقان: 23)». و نيز فرمود: «اَلَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً أُولٰئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيٰاتِ رَبِّهِمْ وَ لِقٰائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمٰالُهُمْ فَلاٰ نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ وَزْناً (كهف: 104-105)».
همه مظاهر دنيا
در تقاضاى اهل دنيا، قيد حسنه وجود ندارد؛ زيرا همه تمتعات دنيوى را مطابق هواى نفس خود مى‌داند، و آن را نيك مى‌پندارد. اما اگر دنيا را مطابق بينش اهل آخرت ترسيم كنيم، طبيعى است برخى از امور آن حسنه، و برخى از آن سيئه خواهد بود. و آخرت تنها حسنات آن را طلب مى‌كند نه همه آن را. و در آخرت نيز طبعاً به حسنات مى‌رسد و از سيئات دور خواهد ماند. 1 به لحاظ بحث ادبى نيز بايد گفت اين كه سخن طالبان دنيا مقيد به قيدى نشده است، در حقيقت افاده عموم مى‌دهد و مفهومى فراگير را شامل مى‌شود. فخر رازى مى‌نويسد: سعادت سه مرتبه دارد:
الف: سعادت روحانى كه شامل علم و اخلاق فاضله مى‌شود.
ب: سعادت بدنى كه شامل سلامتى و زيبايى مى‌شود.
ج: سعادت بيرونى كه شامل ماه و جاه مى‌شود. و با حذف متعلق همه اين امور را در بر مى‌گيرد. و دنيا طلبان، از اين امور براى تزيين دنيا و برترى جويى بر ديگران استفاده مى‌كنند. 2