105د: فديه: فديه در اصل به معناى عوض و بدلى است كه براى رهايى اسير پرداخت مىشود، سپس در پرداخت جريمهاى كه مكلف در كوتاهى عبادت بايد بپردازد به كار رفته است. 1
محتواى آيه
اين آيه شريفه در حقيقت جامعترين آيه قرآن كريم در خصوص مناسك حج مىباشد، چرا كه مشتمل بر هر دو منسك حجّ و عمره است، به انواع حجّ تمتع و غير تمتع پرداخته است، برخى از موانع انجام حج را بر شمرده است، برخى از محرمات احرام و نيز قربانى بدل از هدى را نيز ذكر كرده است.
1. توجه به اصل حج و عمره
اولين سخنى كه در اين آيه بدان توجه شده است، پرداختن به اتمام حج و عمره است، كه گويا اصل تشريع آنها مفروغ عنه گرفته شده است، درباره معناى حج مىگويند: حجّ به معناى قصد است. 2 برخى مىافزايند: اين معنا در ابتدا به هر قصدى اطلاق مىشده است، سپس به قصد بيتالله الحرام براى انجام مناسك اختصاص يافته است. 3 در قرآن نيز اين واژه و مشتقات آن بيش از بيست بار به كار رفته است، كه دوازده بار آن حج و سفر به خانه خدا منظور است. 4