417
/4ح: گورستان شهداى خيبر
ابن هشام در «السيرة النبويه» 1 بر اساس گفته‌هاى: ابن اسحاق و واقدى در «المغازى» 2 نام چهار نفر از مسلمانان مهاجر و پانزده نفر از انصار را كه در واقعۀ خيبر به شهادت رسيده‌اند، ثبت و با مواردى از اختلاف به آن تصريح كرده‌اند.
بر اساس روايت ابن اسحاق:
از مهاجران: ربيعة بن اكثم، ثقف بن عمرو، رفاعة بن مسروح، عبداللّٰه بن الهُبيب.
از انصار: بِشر بن البَرَاء بن معْرور، فُضيل بن النعمان، مسعود بن سعد بن قيس، محمود بن مَسْلمة، ابوضَيّاح بن ثابت، حارث بن حاطب، عروة بن مُرة، اوس بن القائد، انيف بن حبيب، ثابت بن اثله، طلحة بن يحيى، عُمارة بن عُقبه، عامر بن الأكوع، اسلم (الاسود الراعى)، مسعود ابن ربيعه و اوس بن قتاده.
بر اساس اسناد واقدى، اختلافى در مورد نام مهاجران ندارد. تنها عبداللّٰه بن ابى‌امَيّه را به جاى عبداللّٰه بن الهُبَيْب نوشته است كه ماهيتاً يكى است. از انصار: محمود بن مسلمه، ابوالضيَّاح، حارث بن حاطب، عَدىّ بن مُرّة بن سراقه، اوس بن حبيب، انيف بن وائله، مسعود بن سعد، بشر بن البراء بن مَعرور، فضيل بن النعمان، عامر بن الأكوع، عمارة بن عُقبة بن عَبّاد، يسار (العبد الأسود). فردى از طايفۀ اشجع نوشته است.
نكتۀ با اهميت در مورد مسعود ابن ربيعه است. ابن اسحاق و موسى بن عقبه او را مسعود بن ربيعه گفته‌اند. ولى ابومعشر و واقدى او را مسعود بن ربيع دانسته، كه به تصريح ابن سعد در «الطبقات الكبرى» 3 تحت عنوان مسعود بن الربيع از «بنى‌زهره» است. و از زمرۀ مهاجران كه وفات آن در سال 30ه . بوده است.
واقدى نام مسعود ابن ربيعه را جزو شهداى خيبر نمى‌داند. ولى ابن هشام بر اساس گفتۀ ابن‌شهاب الزَّهرى مى‌گويد: «من‌بني‌زهرة مسعود بن‌ربيعه، حليف‌لهم من القارة». 4