416عنوان محل نماز عيد به پاكى حفاظت مى‌كنند. بى آنكه بنايى بر آن استوار باشد. و اين امر براى ما بسيار تعجب‌آور بود؛ زيرا در تاريخ اطمينان داشتيم كه عيسى بن موسى آن مسجد را بنايى رفيع نهاد. و بر آن انفاق فراوان نمود...
بعضى از مطلعين خيبر به ما مى‌گفتند كه اين محل مسجد بوده است و مصمم هستند بنايى در آنجا برپا سازند. به هر حال تصاويرى از اين موقعيت تهيه نمودم تا پژوهندگان را در تطور پژوهش‌هاى تاريخى سند معتبرى باشد.
پيكره‌هاى 12 - 4 ؛ 13 - 4 ؛ 14 - 4
/3ح: چشمۀ على بن ابى‌طالب
ميان اهالى خيبر نام «عين على» منزلتى خاص داشت و آنها را به عنوان يادگارى از آثار عصر رسول ياد مى‌كردند.
حمد الجاسر چشمه‌هاى موجود در خيبر را نام مى‌برد و از جملۀ آن، مى‌نويسد:
«عين علي من عيون خيبر، و هم ينسبونها إلى عليّ‌بن أبي‌طالب رضى الله عنه ». 1موقعيت مكانى اين چشمه دقيقاً در دامنۀ قلعۀ مرحب است. از اين روى دو وجه تسميه به آن اطلاق شده است:
نخست آنكه اين نسبت به جهت مبارزۀ تن به تن على بن ابى‌طالب با «مرحب يهودى» است و ديگر به خاطر سهم ايشان از غنايم خيبر.
نتوانستم به اسناد موثقى دسترسى پيدا كنم كه اين ترديد و تعدد را رفع كند. ولى به هر حال انتساب اين چشمه به على بن ابى‌طالب از نظر تاريخى مورد ترديد نيست.
چشمۀ پهن و عميق على كه از بالا مى‌توان توسط پلكانى سنگى به درون آن ره يافت را مشاهده كردم. آثار ترميم و تعمير در آن زمان‌هاى گذشته را نشان مى‌دهد.
دو تصوير از آن تهيه كردم تا پژوهندگان با دسترسى به منابع ديگر از شرح موقعيت تاريخى آن غفلت نورزند.پيكره‌هاى 15 - 4 ؛ 16 - 4