84في مسجدنا ما زدت». 1حافظ محمد بن محمود بن نجار در «اخبار مدينة الرسول» (ص93) به سخنى از مصعببن ثابت اشاره مىكند كه وى از مسلمبن حباب حديث كرد:
إنّ النّبيّ قال يوماً و هو في مصلاه: «لو زدنا في مسجدنا» و أشار بيده نحو القبلة. فلمّا توفّى عليه السلام و ولى عمر بن الخطاب، قال: انّ رسول اللّٰه قال: «لو زدنا في مسجدنا» و أشار بيده نحو القبلة...». 2امام بخارى در «صحيح»، ابو داود در «سُنن» و يافعى در «مرآة الزّمان»، از نافع به نقل از ابنعمر گفتهاند كه:
«خليفۀ دوم اين توسعه را در سال هفدهم ه . ق. عملى ساخت.»
خليفۀ دوم جهت اجراى نقشه، لازم ديد كه خانۀ عبّاس بن عبدالمطّلب را خراب و آن را به مسجد منضمّ نمايد؛ ولى عبّاس راضى به فروش يا بخشش آن نشد. ازاينرو، بين آن دو، مناقشاتى به وقوع پيوست كه تمامى كتابهاى تاريخ و جوامع حديث نظر به اهميت مسأله، آن را به روايات مختلف ذكر كرده و به شرح حقيقتش پرداختهاند:
ابنسعد در «الطبقات الكبرى» و بيهقى در «سُنن» و ابوعبداللّٰه حاكم در «المستدرك» و ابنزباله و يحيى به نقل از عبداللّٰه بن ابىبكر در «اخبار المدينه» و رزين از نافع، از ابنعمر در «اخبار دارالهجره»، ابناسحاق از عبداللّٰه بن عبّاس و احمد بن حنبل در «مسند»، ابنعساكر در «تاريخ دمشق»، و امام ابوسحاق حربى در «المناسك و اماكن طرق