43

فصل يكم: مسجد قبا

الف: قبا در گذرگاه هجرت

احمدبن حنبل و عثمان‌بن ابى‌شيبه از قابوس بن ابى‌ظبيان و او هم از پدرش و او نيز از ابن‌عبّاس روايت كرده‌اند كه:

«كان رسولُ اللّٰه - صلّى‌اللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - بمكة فأمر بالهجرة. و أنزل عليه:

وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطٰاناً نَصِيراً » ¹ابن‌حجر، ² ابن‌قيّم جوزى، ³ قرطبى ⁴ و ابوفدا اسماعيل‌بن كثير ⁵ از قتاده در ذيل آيۀ ياد شده روايتى آورده‌اند كه مراد از «أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ»، مدينه است و منظور از «وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ» هجرت از مكّه است و مقصود از «اِجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطٰاناً نَصِيراً» كتاب و اسلام مى‌باشد و ترمذى در روايتى، از زيدبن اسلم، «سُلْطٰاناً نَصِيراً» را انصار مى‌داند.