424 5. ابنبطوطه متوفّاى 779/770ه .ق. در سال 726ه .ق. به قصد زيارت مكّه به مدينه سفر كرده و اين شهر را توصيف كرده است. وى در بارۀ بناهاى قبرستان بقيع، چنين گفته است:
«روبروى قبر صفيّه، قبر ابوعبداللّٰه مالك بن انس است كه گنبد مختصرى هم دارد و در جلو آن قبر فرزند ارجمند پيغمبر: ابراهيم واقع شده كه گنبد سپيدى دارد و در طرف راست آن، تربت عبدالرّحمن بن عمر بن خطّاب - معروف به ابىشحمه - و محاذى آن، قبور عقيل بن ابىطالب و عبداللّٰه بن جعفر واقع است و در محاذات اين قبور، مقبرهاى است كه مىگويند قبور زنان پيغمبر در آن قرار دارد و پس از آن، مقبرۀ ديگرى از آن عبّاس عموى پيغمبر و حسن بن على است كه گنبد بلند و محكمى دارد. اين مقبره در دست راستِ دروازۀ بقيع واقع شده و قبر حسن در پائين پاى عبّاس قرار دارد و هر دو قبر، بزرگ و مقدارى از سطح زمين بالاتر مىباشد و روى آنها را تختهسنگهايى كه با منتهاى مهارت بهوسيلۀ صفحات زردرنگ ترصيع شده، پوشانده است. در انتهاى قبرستان بقيع، قبر عثمان بن عفّان واقع است كه گنبد بزرگى دارد و قبر فاطمه بنت اسد مادر علىّ بن ابىطالب در نزديكى آن است». 1 6. «نورالدّين على بن احمد سمهودى» متوفّاى 911ه .ق. در سال 872ه .ق.
قاهره را به سوى مدينه ترك كرد تا در آنجا رحل اقامت گزيند.
سمهودى مؤلّف كتاب مشهور و محققانۀ «وفاء الوفا باخبار دارالمصطفى» است و شهر مدينه را در قرن 9 هجرت، به استادى تمام وصف كرده و اطّلاعات جامعى در اين خصوص در دسترس ما قرار داده است. در اين كتاب وى مشاهدات عينى خود را توأم با نقد و بررسى آراء مورّخان مدينه در خصوص بناهاى ساختهشده بر مقابر مشهور قبرستان بقيع، ذيل فصلى مستقل با «بيان المشاهد المعروفة اليوم بالبقيع» به رشتۀ تحرير در آورده است. سمهودى مىنويسد:
«.. قد ابتنى عليها مشاهد: منها مشهد... المشهد المنسوب لعقيل بن